استان همدان از استانهای کوهستانی، مرتفع، سرد و بادخیز کشور ایران محسوب می شود. مرکز این استان، شهر باستانی همدان است که هرودوت تاریخ بنای آن را در سده هشتم پیش از میلاد در دوران مادها ذکر کرده است.
استان همدان با ۱۹٬۴۹۳ کیلومتر مربع وسعت، از سمت شمال به استانهای زنجان و قزوین، از سمت جنوب به استان لرستان، از سمت شرق به استان مرکزی و از سمت غرب به استانهای کردستان و کرمانشاه محدود شده است.

استان همدان از لحاظ جمعیت، چهاردهمین و از لحاظ مساحت، بیست و سومین استان کشور محسوب می گردد. جمعیت آن بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۰ بالغ بر ۱٬۷۵۸٬۲۶۸ نفر بوده است.

استان همدان به لحاظ تنوع تولیدات صنایع دستی رتبه دوم تنوع تولیدات صنایع دستی کشور را به خود اختصاص داده است.برجسته ترین صنعت دستی استان، سفالگری و سرامیک سازی است که مرکز عمده آن لالجین در ۲۵ کیلومتری شهر همدان است. پیشینه سفال سازی در لالجین نزدیک به ۷۰۰ سال برآورد شده است به همین دلیل لالجین به پایتخت سفال ایران معروف است.

 

مکان های دیدنی و جاذبه های گردشگری همدان

 

آرامگاه باباطاهر :

استان فرهنگی تاریخی همدان با داشتن آثار و بناهای تاریخی و باستانی همه ساله در ایام تعطیلات پذیرای بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی است که آرامگاه باباطاهر یکی از گنجینه‌های جذاب توریسم همدان محسوب می‌شود.

آرامگاه شاعر بزرگ باباطاهر سالانه بسیاری از گردشگران و مسافران را به سوی خود جذب کرده و مورد استقبال و توجه آنان قرار می‌گیرد.این آرامگاه بر فراز تپه‌ای در شمال غربی شهر همدان واقع شده است که بنای این آرامگاه از شاهکارهای ممتاز و بدیع معماری عصر جدید است که طرح اصلی آن تلفیقی از معماریهای قرن هفتم وه شتم هجری و عصرحاضر می‌باشد.

 

آرامگاه ابوعلی سینا :

آرامگاه ابوعلی سینا بنای یادبود شیخ الرئیس ابن سینا؛ فیلسوف، دانشمند و پزشک مشهور ایرانی است که در میدان بوعلی سینا در مرکز شهر همدان قرار دارد. بنای ابتدایی آرامگاه ابوعلی سینا در زمان قاجاریه ساخته شد و آرامگاه جدید به دستور محمدرضا پهلوی به مناسبت هزارمین سالروز تولد این دانشمند بزرگ، توسط انجمن آثار ملی ایران ساخته و در سال ۱۳۳۳ خورشیدی افتتاح شد.
مکمل این بنا، بوستانی به شکل نیم‌دایره با فضای سبز است و تندیسی از ابوعلی سینا در حالی که کتابی در دست دارد، در ضلع شرقی میدان نصب شده است. ارتفاع پیکره بیش از ۳ متر، عرض آن ۹۰ سانتی‌متر و وزن آن ۴/۵ تُن می‌باشد که از سنگ مرمر سفید قم به صورت یکپارچه توسط هنرمند معاصر «ابوالحسن صدیقی» به سفارش انجمن آثار ملی تهیه و به شهر همدان اهدا گردید. در قسمت پایه مجسمه بر روی لوح سنگی ابیاتی به خط نستعلیق نوشته شده است.

آرامگاه بوعلی‌ سینا همدان

آرامگاه بوعلی‌ سینا همدان

آرامگاه بوعلی‌ سینا همدان

 

برج قربان :

این بنای تاریخی در محله زندیها و در نزدیکی دبیرستان ابن سینا قرارگرفته و از قرار معلوم مدفن شیخ الاسلام حسن بن عطار حافظ ابوالعلاء وجمعی از امراء‌ سلجوقی است که در قرن هفتم وهشتم هجری به طرز ساده وبی پیرایه ای ساخته شده است. بنا از یک برج دوازده ضلعی آجری با گنبدی هرمی شکل دوازده ترک آجری تشکیل شده است.

برج قربان

 

غار علیصدر :

غار علیصدر بر اساس نظر کارشناسان مطرح زمین شناسی دنیا یکی از بی‌نظیرترین و بزرگ‌ترین غارهای آبی جهان است که شکل‌گیری آن به دوره ژوراسیک ( دوره دوم زمین‌شناسی ۱۹۰- ۱۳۶میلیون سال پیش ) برمی‌گردد. این غار در سال‌های ۱۳۴۱-۴۲ توسط تعدادی از کوه نوردان و غارنوردان گروه سینای همدان به همراه اهالی روستای علیصدر شناسایی و قایقرانی در این غار شگفت‌انگیز با وسایل ابتدایی، در سال ۱۳۴۶ به همت دست‌اندرکاران امر و تعریض دهانه‌ی غار امکان‌پذیر شده است. نام این غار برگرفته از نام روستای علیصدر است که طی سالیان گذشته علی‌سد و علی‌سرد نیز گفته می‌شده است. بر اساس تحقیقات و مستندات موجود بخش‌های ورودی غار در دوره صفویان مورد استفاده اهالی آن منطقه قرار می‌گرفته به طوری که از مدخل ورودی به عنوان پناهگاه و از آب آن به صورت آب انبار برای مصارف کشاورزی استفاده می‌کردند.


آب و هوای داخل غار

دمای داخل غار حدود۱۶ درجه و دمای آب۱۲ درجه سانتیگراد ثابت می باشد. PH آب نزدیک به خنثی و معادل ۸ می باشد و عمق آب بین نیم تا ۱۵٫۵ متر اندازه گیری شده است. سختی آب غار بالا بوده و از نوع آهکی است بنا براین استفاده از آن برای آشامیدن توصیه نمی شود. علیصدر غاری زنده است و هیچ گونه گاز سمی در آن یافت نمی شود و به علت وجود جریان هوا تنگی نفس در آن احساس نمی گردد، همچنین به علت عدم وجود نور خورشید هیچگونه حیات جانوری در این غار دیده نمی شود. نکته جالب این که غار ازنوع غارهای تحکیم یافته است که در طول پنج میلیون سال گذشته هیچ گونه ریزشی در آن صورت نگرفته چرا که استالاگتیت و استالاگمیت های موجود در غار با عمری به همین میزان دیده می شود. ضمناً تاکنون ۱۱۴۴۰متر از مجموع دهلیزهای این غار در مراحل مختلف شناسایی و حدود ۲/۲ کیلومتر آن مورد بازدید علاقمندان قرار می گیرد.

موقعیت جغرافیایی

غار علیصدر در ۶۵ کیلومتری شمال غربی همدان و در یکی از مرتفع ترین مناطق استان در دامنه رشته کوه زاگرس واقع شده است. ارتفاع دهانه غار از سطح دریا ۲۱۸۰ متر است.

امکانات رفاهی مجتمع سیاحتی علیصدر

در حال حاضر مجتمع سیاحتی علیصدر با برخورداری از یک باب میهمانسرا، سوئیت های اقامتی مبله و مجهز، بازارچه، رستوران، نمازخانه، پارک بازی کودکان و… آماده ارائه خدمات به گردشگران داخلی و خارجی بازدیدکننده از غار می باشد.

غار علیصدر

غار علیصدر

غار علیصدر

غار علیصدر

غار علیصدر

 

گنبد علویان :

گنبد علویان‌ در استان‌ همدان‌ از لحاظ‌ هنر گچ‌بری‌ و آجرکاری‌ از آثار ارزشمند و کم‌نظیر سده‌های‌ میانی‌ دوره‌ی‌ اسلامی‌قرن‌های‌ ششم‌ و هفتم‌ به‌شمار می‌رود. ‌این‌ بنا به‌صورت‌ چهارضلعی‌ در ابعاد ۱۲۲۸ در ۱۲۲۲۵ متر و ارتفاع‌ ۱۱۱۵ متر ساخته‌ شده‌ است‌ و چهار جرز ستون‌مانند به‌ ارتفاع‌ ۹۹۵ متر و قطر حدود دو متر شبیه‌ برج‌ در چهار گوشه، آن‌را در میان‌ گرفته‌اند.

هریک‌ از برج‌ها پنج‌ تاق‌نمای‌ فرورفته‌ی‌ مثلثی‌ به‌ ارتفاع‌ هشت‌ متر، عرض‌ یک‌ متر و عمق‌ نیم‌ متر دارد که‌ از نظر مقطع، جرزها (برج‌ها) را به‌صورت‌ نیمی‌ از یک‌ ستاره‌ی‌ هشت‌پر درآورده‌ است.
در جبهه‌ی‌ شمالی‌ بنا تاق‌نمایی‌ جناقی‌ از نوع‌ هفت‌ و پنج‌ به‌ ارتفاع‌ ۱۰ متر و عرض‌ حدود ۵۵۵ متر دیده‌ می‌شود و درون‌ آن‌ قابی‌ مستطیل‌شکل‌ به‌ ارتفاع‌ ۵۵۶۰ به‌صورت‌ برجسته‌ قرار گرفته‌ و ورودی‌ بنا با تاقی‌ جناقی‌به‌ عرض‌ ۱۱۶۰ و ارتفاع‌ ۳۳۴۰ درون‌ آن‌ تعبیه‌ شده‌ است. ‌بر فراز ورودی‌ و درون‌ کادر مستطیل‌شکل‌ یادشده‌ گچ‌بری‌های‌ برجسته‌ی‌ لانه‌زنبوری‌ شامل‌ گل‌ و بوته‌های‌ درهم‌ پیچیده‌ به‌شکل‌ زیبایی‌ خودنمایی‌ می‌کنند.
بر حاشیه‌ی‌ خارجی‌ کادر نیز کتیبه‌ای‌ گچ‌بری‌ شده‌ شامل‌ آیاتی‌ از قرآن‌ مجید به‌ خط‌ کوفی‌ مشاهده‌ می‌شود. پیشانی‌ تاق‌نما را نیز گچ‌بری‌ مثلثی‌ و ستاره‌ای‌شکلی‌ به‌صورت‌ بدیع‌ تزیین‌ کرده‌ است. بین‌ تاق‌نما و برج‌های‌ اطراف‌ را نیز دو سطح‌ مستطیل‌شکل‌ هم‌ارتفاع‌ با کل‌ بنا و به‌ عرض‌ ۸۰ سانتی‌متر، پوشیده‌ از تزیینات‌ گچ‌بری‌ و نیز دو سطح‌ نیم‌دایره‌ که‌ با آجرهای‌ راسته‌ و خفه‌ تزیین‌ شده‌اند، تشکیل‌ می‌دهد.
اضلاع‌ غربی‌ و شرقی، هر کدام‌ دو تاق‌نما به‌ ارتفاع‌ ۸۸۵ متر و عرض‌ چهار متر دارند که‌ درون‌ آن‌ها با کادری‌ برجسته‌ شامل‌ طرح‌های‌ تودرتو تزیین‌ شده‌ است. بر فراز تاق‌نماها و قسمت‌های‌انتهای‌ برج‌ها بقایایی‌ از کتیبه‌ای‌ آجری‌ و برجسته‌ به‌ خط‌ کوفی‌ مشتمل‌ بر آیات‌ نخستین‌ سوره‌ی‌ دهر دیده‌ می‌شود.
سطح‌ شبستان‌ ورودی‌ بنا نسبت‌ به‌ زمین‌های‌ اطراف‌ و دیوارهای‌ خارجی‌ بنا در ارتفاع‌ ۱۱۲ متر واقع‌ شده‌ است‌ که‌ اکنون‌ هفت‌ پله‌ ارتباط‌ بیرون‌ و داخل‌ را ممکن‌ می‌کند. در هر کنج‌ بنا دو تاقچه‌ رفیع‌ و نیز دو تاق‌نما در اضلاع‌ غربی‌ و شرقی‌ قرار دارند که‌ از تزیینات‌ زیبای‌ گچ‌بری‌ پوشیده‌اند. ‌
محراب‌ این‌ بنا نیز که‌ در ضلع‌ جنوبی‌ واقع‌ شده‌ با تزیینات‌ بدیع‌ گچ‌بری‌ بر غنای‌ این‌ اثر افزوده‌ است. نورگیرهای‌ نزدیک‌ به‌ سقف‌ روشنایی‌ مناسبی‌ را به‌ محوطه‌ی‌ داخلی‌ بنا می‌بخشند و راه‌پله‌ای‌ کم‌عرض‌ از درون‌ برج‌ شمال‌ شرقی‌ وصول‌ به‌ سقف‌ و نیز راه‌پله‌ای‌ که‌ به‌صورت‌ غیرمتعارف‌ درون‌ محراب‌ ایجاد شده‌ است، راه‌یابی‌ به‌ سرداب‌ بنا را که‌ دو قبر متعلق‌ به‌ بزرگان‌ خاندان‌ علویان‌ در آن‌ واقع‌ شده‌است، ممکن‌ می‌سازند. ‌
سرداب‌ از شش‌ حجره‌ با تاق‌نماهای‌ جناقی‌ تشکیل‌ شده‌ است‌ و قبور یادشده‌ به‌شکل‌ حجمی‌ مکعب‌مستطیل‌ شکل، پوشیده‌ از آجرهای‌ لعابدار فیروزه‌ای‌ در وسط‌ آن‌ها قرار گرفته‌اند. ‌ شکل‌ ظاهری‌ این‌ بنا شبیه‌ گنبد سرخ‌ مراغه‌ ساخته‌شده‌ در سال‌ ۵۴۲ هجری‌ قمری‌ است‌ و ابعاد داخلی‌ و تزیینات‌ غنی‌ و متراکم‌ و در عین‌ حال‌ رمزآلود چشم‌نواز درون‌ بنا به‌ گنبد حیدریه‌ی‌ قزوین‌ متعلق‌ به‌ اوایل‌ قرن‌ شش‌ هجری‌ شباهت‌ دارد. از این‌ رو، گنبد علویان‌ همدان‌ را نیز باید از بناهای‌ این‌ دوره‌ به‌شمار آورد.

 

مجموعه تله کابین گنجنامه

مجموعه تفریحی، توریستی و ورزشی تله کابین گنجنامه همدان در میدان گنجنامه و در ۵ کیلومتری شهر همدان و در مجاورت کتیبه های کهن و آبشار گنجنامه واقع شده است. آب و هوای مطبوع کوهستان، دره فرح بخش الوند و چشم انداز زیبای دشت میشان جذابیتی را پدید آورده که گردشگران داخلی و خارجی را به خود جذب می نماید. این پروژه عظیم تحولی عظیم در گردشگری ایران است که تمامی امکانات یک گردشگر، اعم از تفریحی، ورزشی، اقامتی و حتی آموزشی را فراهم می کند. امکانات خاص هیجان انگیز ورزشی نظیر سکوی پرش بانجی جامپینگ، کابل پرواز تیرول، دیواره سنگ نوردی، پیست تریال، تعادل هوایی(رنجر)، سالن بولینگ، پیست اسکی، پیست سورتمه سواری و … به همراه امکانات و خدمات ویژه تفریحی شامل خط تله کابین ، کافی شاپ و رستوران های متنوع، شهربازی سرپوشیده، باغ گیاهان … و پارکینگ های روباز و سر پوشیده قابلیت حضور گردشگران را در بهترین شکل فراهم نموده است.

 

برخی جاذبه های تفریحی و تاریخی همدان به روایت تصویر :

بنای شهر همدان را به دیا آکو پادشاه ماد نسبت می‌دهند. شهر همدان به نامهای اکباتان – هگمتانه -آنادانا یا همدانا معروف است. شهر همدان در زمان فرمانروایی بخت النصر ویران شد و بعدها داریوش بزرگ آن را مرمت کرد….